ÿþ<html> <head> <meta http-equiv="Content-Language" content="tr"> <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=windows-1254"> <meta http-equiv="Creator" content="txt2html.exe, erginsehirli@gmail.com"> <meta http-equiv="Site" content="http://wwwsiir.gen.tr"> <meta http-equiv="Site" content="http://www.siirgen.org"> <title>Oscar WILDE - Ya_am1</title> </head> <body> <body background=../../../images/back2.gif bgcolor = #FFFFFF text= #000000 link=#0000EE topmargin= 16 leftmargin= 16> <p><font size=4 face= Times New Roman> <a href=index.html style="text-decoration: none">Oscar WILDE</a></font></p> <p><font size=4 face= Times New Roman>^air, romanc1, oyun yazar1 ve editör Oscar Wilde 16 Ekim 1854'te Dublin'de dodu, 30 Kas1m 1900'de Paris'te ya_am1n1 yitirdi. Tam ad1 Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde'd1r. Babas1 William Wilde, as1l meslei cerrahl1k olan yetenekli bir yazar; annesi Jane Francesca Elgee milliyetçi bir gazeteci ve ayn1 zamanda 'Speranza' takma ad1yla _iirler yazan ayd1n bir kad1nd1. Oscar Wilde, Enniskillen'de Portora Royal School'da, Dublin'de, ünlü Trinity College' inde ve daha sonra üniversite eitimi için 'Klasikler' bölümüyle ünlü Oxford'daki Magdalen College'da örenim gördü. Oxford y1llar1nda 1878'de Ravenna isimli _iiriyle Newdigate Ödülü'nü kazand1. Dante Gabriel Rossetti ve William Morris'in sözcülüünü yapt11 'Sanatlar ve Zanaatlar' hareketiyle öretmeni Walter Pater '1n görü_lerini birle_tirdii bir tür "sanat için sanat" anlay1_1n1, hem 0ngiltere'de hem de Amerika Birle_ik Devleti ve Kanada'da verdii konferanslar ve okuma günlerinde canl1 bir _ekilde savundu. Bu dönemde, Amerikal1 yazar ve _airler Henry Longfellow, Oliver Wendell Holmes ve Walt Whitman'la tan1_ma f1rsat1 buldu. Daha yirmili ya_lar1 bitmeden giydii giysiler, k1vrak zekas1 ve radikal görü_leriyle 0ngilizce konu_ulan dünyada büyük bir üne kavu_an Oscar Wilde, 1884 y1l1nda Constance Lloyd'la evlendi, iki çocuu oldu. Ayn1 dönemde, ya_am1n1 sürdürebilmek için Woman's World (Kad1n1n Dünyas1) isimli popüler bir kad1n dergisinin editörlüünü üstlendi; 1889 y1l1nda kendini edebiyata vermek için i_i b1rakt1. 1890'lar boyunca Oscar Wilde, 0ngiliz edebiyat1n1n en üretken, en parlak yazarlar1ndan biri olarak kabul gördü ve 'Doksanlar' olarak bilinen ku_a1n sözcüsü oldu. Frans1z sembolist _airlerin etkisiyle yazd11 _iirleri, aristokrat ya_am tarz1 ve Londra gece hayat1nda s1k s1k görünmesiyle, dönemin önde gelen sanatç1lar1, Kraliyet Ailesi üyeleri ve politikac1lardan olu_an seçkin bir arkada_ çevresi edinen Wilde, ayn1 zamanda A Woman of No Importance (Önemsiz Bir Kad1n, 1893), An Ideal Husband (0deal Bir Koca,1895) ve The Importance of Being Earnest (Ciddi Olman1n Önemi,1895) isimli oyunlar1yla Londra tiyatrolar1n1n en popüler oyun yazar1 oldu. 0lk ve tek roman1 The Picture of Dorian Gray (Dorian Gray'in Portresi) 1891' de kitap olarak yay1mland1 ve içeriinin örtülü dili, dönemine göre yad1rgat1c1 tuhafl11 ve içerdii e_cinsel imalarla dönemin en çok gürültü koparan yap1t1 oldu. Wilde 1891'de tan1_t11 'Bosie' dedii Lord Alfred Douglas'a â_1k oldu ve ailesini terk etti; sürdürdükleri _atafatl1 ya_am tarz1 ve e_cinselliklerini saklamay1_lar1yla çift, hem arkada_lar1n1n hem de Londra bas1n1n1n öfkesini üzerine çekti. Douglas'1n babas1, Queensbury Markizi, gaddarl11, dar kafal1l11 ve inatç1l11yla ün yapm1_, güçlü ve etkili bir 0ngiliz aristokrat1, karde_i ise Ba_bakan Lord Roseberry'nin özel sekreteriydi. Kendisini, o dönem özel bir yasayla yasaklanm1_ olan e_cinsellikle suçlayan Queensbury Markizi'ne kar_1 Oscar Wilde, 1895 y1l1nda hakaret davas1 açt1. Ancak dava öyle bir _ekilde geli_ti ki, en sonunda görgü tan1klar1 ve bas1n, Oscar Wilde'1 e_cinselliin, yozla_man1n ve her tür modern kötülüün öncüsü olarak suçlad1lar ve ahlâki bir tart1_man1n vesilesi yapt1lar. Sonraki dönemde yap1lan akademik çal1_malarda, 0ngiltere'de 1890'lar1n en önemli olaylar1ndan biri haline gelen 'Wilde Davas1'n1n, iktidardaki 'liberal' Roseberry hükümetinin kabinesinde yer alan e_cinsel bakanlar ile ba_bakan Roseberry'nin 'kendi' e_cinselliinin üstünü örtmek için, özellikle Wilde'1 iki y1l kürek cezas1 mahkumiyetiyle sonuçland1r1ld11 öne sürülür. Oscar Wilde cezas1n1 27 May1s- 4 Temmuz 1895 aras1nda Pentonville, 4 Temmuz-20 Kas1m 1895 aras1nda Wandsworth, 20 Kas1m 1895-18 May1s 1897 aras1nda Reading Hapishanesi'nde geçirmi_tir. 0çerideyken bütün mal varl11n1, arkada_lar1n1, sayg1nl11n1 yitirmi_ti. 1897'de özgür kald11nda, Reading Zindan1 Balad1 isimli _iiriyle G.K. Chesterton gibi muhafazakârl11 ile ünlü yazarlar1n övgülerini ald1. Hapisteyken sürdürdüü bir ba_ka çal1_mas1, Alfred Douglas'a yazd11 ve can dostu Robert Ross'un "De Profundis" ismini verdii uzun mektuptur. Art1k oyunlar1n1 hiçbir tiyatronun kabul etmeyeceini bilen Wilde, dü_tüü zor durumdan kurtulmak için arkada_lar1ndan maddi yard1m isteyerek ve Alfred Douglas'la yeniden bir araya gelerek 0talya'y1 gezdi; sonunda Paris'e yerle_ti. Yoksulluk ve yoksunluk içinde Paris'te bir otel odas1nda kalmaya ba_layan Wilde, 30 Kas1m 1900'da, paras1z pulsuz, kar1s1ndan ve iki çocuundan uzakta, kald11 otel odas1nda menenjitten öldü; Paris'teki La Pére Lachaise Mezarl11na gömüldü.</p> </body></html>